Co to są limeryki?

Limeryk śmieszy i zabawia, a czasem budzi grozę. Limeryki, to krótkie zabawne wierszyki o charakterystycznym rytmie i rymie. Pisali je najwięksi poeci. Dowiedz się jakie są zasady pisania limeryków i kogo bawiło ich pisanie.

Limeryki budzą emocje, a czasem nawet tzw. mieszane uczucia. Limeryki to krótkie zabawne wierszyki. Nazywają się tak, bo podobno pierwsze anonimowe limeryki powstały w irlandzkim mieście Limerick. Pisanie limeryków należy do anglosaskiej tradycji literackiej, ich twórcami są wybitni poeci i pisarze brytyjscy i amerykańscy. Ale nie tylko – zabawne limeryki tworzyła także Wisława Szymborska.

W wierszykach dla dzieci i tomikach poezji

Limeryki można znaleźć zarówno w tomikach poezji, jak i w książkach dla dzieci, takich jak np.  „Dong co ma świecący nos i inne wierszyki Pana Leara”:

Raz pewien człowiek z Kalkuty
Miał bardzo skrzypiące buty,
Więc pytano go: czy te buty
Ze skóry szyte,
Czy też z czego, człowieku z Kalkuty?
(limeryk Edwarda Leara spolszczył Andrzej Nowicki)

Ważny rytm i rym

Nie każdy jednak humorystyczny wierszyk jest limerykiem. Dlaczego? Bo limeryk musi mieć charakterystyczny rytm i rymy.

Limeryk ma ściśle określoną budowę:

– składa się z 5 wersów,

– pierwszy wers rymuje się z drugim i piątym, a trzeci – z czwartym (rymy układają się następująco: aabba),

– trzeci i czwarty wers są zazwyczaj krótsze od pozostałych,

– pierwszy wers najczęściej kończy się nazwą miejscowości,

– ostatni wers przynosi nieoczekiwaną, humorystyczną puentę.

Co wyraźnie widać w anonimowym limeryku:

Pewna dama z Syrii, chcąc Farysa
Zakasować, siadła na tygrysa.
I z uśmiechem rzekła: „Nieś mnie kotku,
Powróciła nie na, ale w środku,
Uśmiech zaś ozdabiał pysk tygrysa.

Każdy limeryk to miniaturowa opowieść

Limeryki to miniaturowe, skrzące humorem, inteligentne opowieści służące do zabawiania towarzystwa, stąd najwybitniejsze wyszły z rąk poetów – angielskich mistrzów humoru i absurdu, ale także polskich – Wisławy Szymborskiej czy Stanisława Barańczaka.

W domu księstwa Pronto (adres: Via
Morbida 13) – dzika chryja:
Głowę i to w dodatku nieżywą,
Książę znalazł w pudle na pieczywo,
A nikt ze służby nie wie, skąd i czyja?
(autor Edward Gorey)

Jawnogrzesznica z miasta Kłaj
W swoim zawodzie była “naj”.
Ale to zależało,
Czy jej się chciało, czy nie chciało –
Taki już miała obyczaj.
(Limeryk Wisławy Szymborskiej)

Pewien stary mężczyzna z Tobago
Jadał tylko ryż, kaszkę i sago:
Widząc, że nie polepsza
Mu się, lekarz rzekł: „Z wieprza
Kotlet usmaż i zjedz go, łamago!”
(Anonim w tłumaczeniu Stanisława Barańczaka – „Fioletowa krowa. Antologia angielskiej i amerykańskiej poezji niepoważnej”)

Źródło:
http://mowimyjak.se.pl/styl-zycia/ksiazki/czym-sie-rozni-limeryk-od-choleryka-co-to-sa-limeryki,19_37498.html

Wzorcowy limeryk napisała kiedyś Wanda Chotomska, jedna z najsłynniejszych polskich autorek piszących wiersze i opowiadania dla dzieci:

Był skrzypek rodem z Prabutów,

miał nogi za duże do butów.

Wszystkie go uwierały,

więc nosił futerały

od skrzypiec zamiast butów.

Inne przykłady limeryków:

Książę, ojca i tronu przez stryja 
pozbawiony, wciąż waha się: „Czy ja 
pomścić podłą mam zbrodnię, 
czy żyć z Ofcią wygodnie?” 
W końcu ginie, lecz stryja zabija.

Razu pewnego junior z Dąbrowy
zawiłe z lustrem toczył rozmowy.
Dykcję ćwiczył nasz miś.
Wyrósł z niego znany dziś
Radiowy sprawozdawca sportowy.

Dwie kumoszki z miasta Piły
Radiem jawnie wręcz gardziły
Na tyle wyrazów
Żadnego obrazu?
Dla snobów dobre – mówiły…

Źródło:

http://stl.kochamjp.pl/limeryk/